Po spawaniu na elemencie zostaje lico spoiny, odpryski i zgorzelina. Usunąć to można dwoma narzędziami na zwykłej szlifierce 125 mm — i spawacze od lat spierają się, które lepsze. Odpowiedź jest prosta: to nie konkurenci, lecz dwa etapy jednej pracy. Poniżej — kiedy które brać i jak je łączyć.
Dwa narzędzia — dwa zadania
Tarcza do szlifowania (zdzierania) to gruba tarcza typu 27 o grubości 6,0 lub 8,0 mm na wzmocnionym spoiwie żywicznym. Pracuje powierzchnią boczną pod kątem 15–30° i powstała do jednego: jak najszybciej usunąć metal. Lico spoiny czołowej o wysokości 3–4 mm zrównuje z metalem rodzimym w kilku przejściach. Powierzchnia po niej jest szorstka, z wyraźnymi rysami po ziarnie 24–30.
Tarcza listkowa to talerz z wachlarzem listków tkaniny ściernej o ziarnie P36–P120. Usuwa metal umiarkowanie, za to zostawia równą, jednolitą powierzchnię, nie przegrzewa cienkiego metalu i nie „wgryza się” w obrabiany element. Kształt T27 (płaski) pracuje pod kątem 0–15°, T29 (stożkowy) — agresywniej, pod 15–25°.
Stąd główna zasada: tarcza do szlifowania usuwa objętość, listkowa dopracowuje powierzchnię. Szczegółowo o budowie każdej — w poradnikach „Tarcza do szlifowania: co to jest i jak wybrać” oraz „Jak wybrać tarczę listkową”.
Tabela: która tarcza do której spoiny
| Spoina i metal | Pierwsze narzędzie | Drugie narzędzie | Komentarz |
|---|---|---|---|
| Spoina czołowa, stal od 3 mm, lico 2–4 mm | Tarcza do szlifowania 6,0 mm | Tarcza listkowa P60–P80 | Tarcza do szlifowania zostawia 0,5–1 mm nad płaszczyzną, listkowa wyrównuje |
| Spoina pachwinowa, trudno dostępne miejsce | Tarcza do szlifowania 115–125 mm lub listkowa T29 P40 | Tarcza listkowa P80 | Stożkowa T29 wchodzi w narożnik pod kątem 15–25° |
| Cienka blacha do 2 mm, spoina TIG lub punktowa | Tarcza listkowa P60–P80 | Tarcza listkowa P120 | Tarcza do szlifowania przepali lub wygnie blachę |
| Stal nierdzewna, widoczna spoina | Tarcza listkowa INOX P60 (cyrkon lub ceramika) | Tarcza listkowa P120 | Tylko narzędzie bez żelaza, bez przegrzania do niebieskich plam |
| Spoina pod malowanie lub powłokę proszkową | Tarcza do szlifowania 6,0 mm (jeśli jest lico) | Tarcza listkowa P80 → P120 | Pod podkład potrzebna jest równomierna rysa, nie głębokie bruzdy |
| Aluminium, metale nieżelazne | Tarcza listkowa P40–P60 | Tarcza listkowa P80–P120 | Krótkie przejścia, inaczej ziarno się zamula |
Kiedy tarcza do szlifowania to błąd
- Cienki metal. Tarcza 6 mm skupia ciepło na małej powierzchni: blacha 1,5–2 mm sinieje, wygina się i przepala.
- Powierzchnia pod farbę. Ziarno 24–30 zostawia bruzdy, które wyjdą nawet spod grubej warstwy podkładu; i tak trzeba je będzie przykryć tarczą listkową.
- Nierdzewna „na pokaz”. Tarczą do szlifowania łatwo przegrzać spoinę do barw nalotowych, a zwykła (nie INOX) tarcza dodatkowo zanieczyszcza powierzchnię żelazem.
- Niskie lico. Jeśli spoina wystaje 1–1,5 mm, tarcza listkowa P40 usunie ją sama, bez dodatkowego etapu.
Kiedy tarcza listkowa to błąd
- Wysokie lico na grubym metalu. Tarcza listkowa usuwa lico 3–4 mm wielokrotnie dłużej niż tarcza do szlifowania i „zjada” tarczę co kilka metrów spoiny. To drogo i wolno.
- Zgorzelina i odpryski po spawaniu. Twarde krople metalu szybko zużywają listki; wygodniej zbić je tarczą do szlifowania lub szczotką.
- Fazowanie pod spawanie. Tu potrzeba objętości — to robota tarczy do szlifowania.
Kolejność obróbki spoiny w praktyce
- Zdzieranie. Tarcza do szlifowania 6,0 mm pod kątem 15–30°, ruch wzdłuż spoiny, bez zatrzymywania w miejscu. Usuwaj lico do 0,5–1 mm nad płaszczyzną metalu rodzimego — nie do zera, bo łatwo „zapaść” spoinę.
- Wyrównanie. Tarcza listkowa P60–P80 (T29, gdy ma być agresywniej, T27 do płaskiej powierzchni) zrównuje resztę lica i usuwa rysy po tarczy do szlifowania.
- Wykończenie. Pod podkład i farbę — tarcza listkowa P120; pod polerowanie nierdzewnej — dalej P180–P240 i włóknina.
- Kontrola. Przeciągnij linijką w poprzek spoiny: nie może być ani garbu, ani zagłębienia. W konstrukcjach odpowiedzialnych głębokość usunięcia określa technolog.
Dla stali nierdzewnej cały łańcuch wykonuje się narzędziem z oznaczeniem INOX i z przerwami w pracy, żeby metal się nie przegrzewał. Technika krok po kroku ze zdjęciami — w poradniku „Szlifowanie spoin”.
Tarcze NovoAbrasive do spoin
| Narzędzie | Co jest w ofercie (125 mm) | Do jakiego etapu |
|---|---|---|
| Tarcze do szlifowania typu 27 | 125×6,0 mm w seriach Extreme (ziarno ceramiczne, Metal + Inox), Profi, Standard; 125×8,0 mm — Profi; 12 200 obr./min | Usuwanie lica, fazy, zgorzelina |
| Tarcze listkowe T27 / T29 | P36–P120; Standard — tlenek glinu, Profi — tlenek glinu lub cyrkon, Extreme ZR — korund cyrkonowy, Extreme CR — ziarno ceramiczne; 12 200 obr./min | Wyrównanie, wykończenie, nierdzewna |
Tarcze do szlifowania są produkowane wg EN 12413, certyfikowane przez MPA Hannover i przechodzą test obciążenia bocznego metodą oSa na własnym stanowisku fabryki; tarcze listkowe to nasypy ścierne na podłożu, ich norma to EN 13743.
Często zadawane pytania
Czy można zdjąć spoinę samą tarczą listkową?
Tak, jeśli lico jest niskie (do 1,5–2 mm) albo metal cienki. Na licu 3–4 mm na grubej stali trwa to znacznie dłużej niż tarczą do szlifowania i zużywa kilka tarcz listkowych tam, gdzie wystarczyłaby jedna do szlifowania.
Jakie ziarno tarczy listkowej brać do spoiny?
P40–P60 — do usunięcia resztki lica i rys po tarczy do szlifowania, P80–P120 — do wykończenia pod podkład i farbę. Do nierdzewnej z widoczną spoiną weź tarczę cyrkonową lub ceramiczną INOX i kończ na P120.
T27 czy T29 do spoiny?
T29 (stożkowa) jest agresywniejsza i pracuje pod kątem 15–25° — lepiej usuwa resztkę lica i wchodzi w narożniki. T27 (płaska) pracuje pod małym kątem i daje równą płaszczyznę do wykończenia.
Czy można szlifować spoinę nierdzewnej zwykłą tarczą?
Nie. Tarcza bez oznaczenia INOX zawiera żelazo, siarkę i chlor, które zostają w powierzchni i po kilku tygodniach dają rdzę. Bierz tarcze do szlifowania i listkowe INOX i nie przegrzewaj spoiny do niebieskich barw nalotowych.
Czy do spoiny TIG na cienkiej blasze potrzebna jest tarcza do szlifowania?
Nie. Spoina TIG jest niska i schludna, a blachę 1–2 mm tarcza do szlifowania przegrzeje i wygnie. Wystarczy listkowa P80, dalej P120 pod farbę.
Tarcze do szlifowania i listkowe NovoAbrasive
Oba narzędzia do obróbki spoin z jednej fabryki: tarcze do szlifowania — EN 12413, MPA Hannover, test oSa; listkowe — EN 13743. Ceny hurtowe od producenta.
Przejdź do katalogu