De markering op een schijf is haar «paspoort»: type, maten, korrel, hardheid, max. toerental, houdbaarheidsdatum en certificering. Wij leren de markering volgens EN 12413 lezen, om juist en veilig te kopen.
12 verplichte markeringselementen
Elke abrasieve schijf die op het gebied van de EU en van Oekraïne wordt verkocht, moet een markering hebben volgens de norm EN 12413 (Veiligheid van gebonden abrasief gereedschap). Dit is het "paspoort" van uw schijf — het geeft alle informatie die u nodig hebt om veilig te werken.
De uitleg van de specificatie: korrel, korrelgrootte, hardheid, binding
De specificatie van een abrasieve schijf is een code van 4 elementen die de belangrijkste eigenschappen van het abrasief beschrijft. Wij nemen elk element uitgebreid door.
Het type abrasieve korrel
De eerste letter in de specificatie geeft aan van welk materiaal de snijkorrels zijn gemaakt:
| Markering | Het korreltype | Voor welke materialen | De serie NovoAbrasive |
|---|---|---|---|
| A | Aluminiumoxide (Al₂O₃) | Staal, ferrometaal, gietijzer | Standard |
| C | Siliciumcarbide (SiC) | Steen, beton, baksteen, glas | Standard |
| ZA | Zirkoniumkorund | Staal, roestvast staal (INOX), intensief werk | Profi |
| AS | Speciaal / keramisch (SG) | Gelegeerd staal, INOX, industrieel gebruik | Extreme |
Korrelgrootte (Grit Size)
Het getal achter het korreltype geeft de grootte van de abrasieve deeltjes aan. Hoe lager het getal, hoe grover de korrel:
| Korrelgrootte | Korrelgrootte | Het gangbare gebruik |
|---|---|---|
| 16–20 | Zeer grof | Voorslijpen, het afnemen van grote overmaat |
| 24–30 | Grof | Dik metaal snijden, lasnaden schoonmaken |
| 36–46 | Gemiddeld | Het meest gebruikte voor doorslijpschijven |
| 60–80 | Fijn | Fijn snijden, slijpen vóór het schilderen |
| 100–120 | Zeer fijn | Eindafwerking, polijsten |
De hardheid van de binding (Hardness Grade)
Een letter van A tot Z geeft aan hoe stevig de binding de abrasieve korrels vasthoudt. Dat beïnvloedt hoe snel de schijf zichzelf scherpt:
| Bereik | Hardheid | Kenmerk | Voor welke taken |
|---|---|---|---|
| A–H | Zacht | De korrel komt snel vrij, de schijf scherpt zichzelf | Harde metalen, grote contactvlakken |
| I–Q | Gemiddeld | Balans tussen levensduur en prestaties | Algemene toepassing |
| R–T | Middelhard | Een langere levensduur, een stabiele snede | Doorslijpschijven, stationaire machines |
| U–Z | Hard | Maximale levensduur, vraagt vermogen | Zachte materialen, grote doorsnede |
Het type binding (Bond)
Het laatste element van de specificatie is het type binding dat de korrels vasthoudt:
- BF— bakelieten, gewapend (Bakelite Fiber-reinforced). De standaard voor doorslijp- en afbraamschijven. Gewapend met een of twee lagen glasvezelnet.
- V— verglaasd (keramisch). Wordt gebruikt in wetstenen en in enkele bijzondere producten.
- B— bakelieten zonder wapening. Komt bij handmachines zelden voor.
Visueel voorbeeld van de markering
Wij nemen een gangbare specificatie door die u op een abrasieve schijf van NovoAbrasive ziet:
Deze specificatie betekent: een schijf van aluminiumoxide, met een middelgrove korrel en een middelharde binding, gewapend met glasvezelnet. Dat is de meest gangbare variant om constructiestaal te snijden en af te bramen.
Andere gangbare specificaties:
- A 46 T BF— een fijnere korrel, een hardere binding. Dunnere doorslijpschijven (1,0–1,6 mm) voor een schone snede.
- ZA 24 R BF— zirkoon, grove korrel, middelharde binding. Afbraamschijven van de serie Profi.
- AS 46 S BF— keramische korrel, middelfijne korrelgrootte. Schijven van de serie Extreme voor INOX.
- C 24 S BF— siliciumcarbide voor steen en beton.
Maten: het formaat D×T×H
De maten van een abrasieve schijf worden genoteerd in het formaat D × T × H, waarbij:
- D— de buitendiameter (mm). Die bepaalt voor welke haakse slijper de schijf is bedoeld.
- T— de dikte (mm). Beïnvloedt de snijsnelheid en de levensduur.
- H— de diameter van het asgat (mm). De standaard voor handhaakse slijpers is 22,23 mm.
Bijvoorbeeld, 125×1,0×22,23 betekent: diameter 125 mm, dikte 1,0 mm, asgat 22,23 mm.
| Diameter (D) | De gangbare diktes (T) | Asgat (H) | Het type gereedschap |
|---|---|---|---|
| 115 mm | 1.0, 1.2, 1.6, 6.0 | 22,23 mm | Handhaakse slijper 600–800 W |
| 125 mm | 0.8, 1.0, 1.2, 1.6, 2.0, 2.5, 6.0, 6.4 | 22,23 mm | Handhaakse slijper 800–1200 W |
| 150 mm | 1.6, 2.0, 2.5 | 22,23 mm | Handhaakse slijper 1200–1500 W |
| 180 mm | 1.6, 2.0, 2.5, 3.0, 6.0, 8.0 | 22,23 mm | Handhaakse slijper 1500–2000 W |
| 230 mm | 1.9, 2.0, 2.5, 3.0, 6.0, 8.0 | 22,23 mm | Handhaakse slijper vanaf 2000 W |
| 300–400 mm | 3.0, 3.5, 4.0 | 25,4 / 32 mm | Stationaire machines, benzinesnijmachines |
Snelheid: m/s en RPM
Op elke schijf staan twee snelheidsgegevens:
- Omtreksnelheid (m/s)— de snelheid van de abrasieve korrel aan de omtrek van de schijf. De standaardwaarde voor de meeste schijven is 80 m/s. Speciale schijven voor railsnijmachines — 100 m/s.
- Rotatiesnelheid (RPM)— het maximaal toegestane toerental per minuut. Hangt af van de diameter van de schijf bij dezelfde omtreksnelheid.
| Diameter van de schijf | Max. RPM (bij 80 m/s) | De gangbare RPM van een haakse slijper |
|---|---|---|
| 115 mm | 13 300 tpm | 11 000–13 000 |
| 125 mm | 12 200 tpm | 10 000–12 000 |
| 150 mm | 10 200 tpm | 9 000–10 000 |
| 180 mm | 8 500 tpm | 7 500–8 500 |
| 230 mm | 6 650 tpm | 6 000–6 600 |
Veiligheidspictogrammen
De norm EN 12413 vereist dat op elke schijf pictogrammen staan die de noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) aangeven. Die symbolen zijn internationaal en zonder tekst te begrijpen:
- Veiligheidsbril— verplicht bij al het werk met abrasieve schijven. Norm EN 166.
- Beschermkap— de schijf mag niet zonder beschermkap op de haakse slijper worden gebruikt.
- Gehoorbeschermingsmiddelen— het geluidsniveau bij het werk komt boven 85 dB.
- Handschoenen— bescherming tegen vonken, hete brokstukken en vibratie. Norm EN 388.
- Stofmasker— bij het werk ontstaat abrasief stof. Norm EN 149 (minimaal FFP2).
- Verbod op het gebruik van beschadigde schijven— een schijf met scheuren, afgebroken stukken of vervorming moet worden afgevoerd.
Hoe u de houdbaarheidsdatum controleert
Abrasieve schijven met bakelietbinding (BF) hebben een beperkte houdbaarheid. Bakelietharsen nemen in de loop van de tijd vocht uit de lucht op, waardoor de mechanische sterkte van de schijf afneemt.
De houdbaarheidsdatum wordt op het etiket vermeld in het formaat MM/YYYY (maand/jaar). De standaard bewaartermijn is 3 jaar vanaf de productiedatum.
De juiste opslag (aanbevelingen van FEPA)
- Temperatuur: 18–22 °C (zonder sterke schommelingen)
- Luchtvochtigheid: 45–65 % (niet in vochtige kelders)
- Positie: horizontaal op een vlakke ondergrond, in de oorspronkelijke verpakking
- Zonder belasting: zet geen zware voorwerpen op een pak schijven
- Zonder direct zonlicht: UV-straling tast de binding aan
Markering INOX: wat die betekent
Markering INOX op een abrasieve schijf is niet zomaar een aanbeveling, maar een waarborg voor de chemische samenstelling. Schijven met de markering INOX zijn gemaakt zonder ijzer (Fe) en zwavel (S).
Waarom dit van cruciaal belang is:
- IJzer in de naburige stad
- Zwavel vormt sulfiden, die haarden van corrosie zijn.
- Het resultaat: na 2–4 weken verschijnt er in de bewerkte zone roest— op roestvast staal.
Schijven van NovoAbrasive uit de series Profi en Extreme voor roestvast staal hebben de markering INOX en zijn gecertificeerd op de afwezigheid van Fe en S. Dat is met rapporten van MPA Hannover bevestigd.
Frequent vraag
Wat betekent de markering A 30 S BF op een abrasieve schijf?
A— het type abrasieve korrel (aluminiumoxide), 30— korrelgrootte (middel, voor algemeen werk), S— de hardheid van de binding (middelhard, een schaal van A tot Z), BF— het type binding (bakelieten, gewapend met glasvezelnet). Dat is de standaardmarkering volgens EN 12413.
Hoe komt u de houdbaarheidsdatum van een abrasieve schijf te weten?
De houdbaarheidsdatum staat op het etiket van de schijf in het formaat maand/jaar (bijvoorbeeld 03/2029). Voor schijven met bakelietbinding (BF) is de standaard bewaartermijn 3 jaar vanaf de productiedatum. Bewaar de schijven bij een temperatuur van 18–22 °C en een luchtvochtigheid van 45–65% volgens de aanbevelingen van FEPA.
Wat betekent de markering INOX op een abrasieve schijf?
Markering INOX betekent dat de schijf voor werk met roestvast staal is bedoeld. Zulke schijven bevatten geen ijzer (Fe) en zwavel (S) in de samenstelling, wat verontreiniging van het oppervlak voorkomt en de corrosievastheid van het roestvaste staal behoudt.
Hoe rekent u de snelheid van m/s om naar omwentelingen per minuut (RPM)?
De formule: RPM = (snelheid in m/s × 60 000) / (3,14159 × diameter in mm). Bijvoorbeeld, voor een schijf van 125 mm bij 80 m/s: RPM = (80×60 000) / (3,14159×125) = 12 223 tpm. De maximale snelheid van de schijf moet minstens gelijk zijn aan het werktoerental van de haakse slijper. Gebruik onze de rekenhulp voor een snelle berekening.
Welke veiligheidspictogrammen zijn verplicht op een abrasieve schijf?
Verplichte pictogrammen volgens EN 12413: veiligheidsbril (EN 166), beschermkap, gehoorbeschermingsmiddelen, handschoenen (EN 388), stofmasker (EN 149). Ook staat er het verbod op het gebruik van beschadigde schijven en het maximale toerental vermeld.
Hulp nodig bij de keuze?
Gebruik onze Product Finder of neem contact op met een technisch specialist