Dlaczego bezpieczeństwo nie jest formalnością
Narzędzia ścierne są niezwykle niebezpieczne, jeśli są używane nieprawidłowo. Tarcza o średnicy 230 mm obraca się z prędkością do 80 m/s – równą prędkości pocisku. Pęknięcie tarcze przy takiej prędkości może spowodować poważne obrażenia, a nawet śmierć.
5 głównych zagrożeń podczas pracy z materiałami ściernymi
1. Kontakt z narzędziem ściernym przy prędkości roboczej
Przypadkowy kontakt z obracającym się kołem może spowodować głębokie skaleczenia i oparzenia.
- Zawsze związuj długie włosy i nie noś luźnych ubrań, krawatów ani biżuterii.
- Przed wymianą tarcze należy odłączyć maszynę od zasilania.
- Nigdy nie zdejmuj osłony ochronnej – przed każdym uruchomieniem sprawdź jej stan
- Podczas obsługi należy używać rękawic ochronnych (co najmniej EN 388 kategorii 2).
- Po wyłączeniu maszyny należy odczekać, aż tarczę całkowicie się zatrzyma, zanim ruszy się dalej.
2. Zniszczenie (pęknięcia) tarcze podczas eksploatacji
Najbardziej niebezpiecznym scenariuszem jest taki, w którym odłamki rozlecą się z prędkością kuli.
- Zawsze sprawdzaj tarcze przed użyciem – sprawdź, czy nie mają pęknięć, odprysków, plam
- Przechowuj tarcze w suchym miejscu, unikając nagłych zmian temperatury.
- Okres przydatności: bakelit - 3 lata, guma - 5 lat, ceramika - 10 lat
- Nigdy nie używaj krążki po upływie terminu ważności.
- Nie wciskaj tarcze na siłę do otworu montażowego.
- Nigdy nie przekraczaj maksymalnej prędkości wskazanej na tarczy.
- Jeżeli zostały dołączone, należy użyć podkładek montażowych (bibułek).
- Nie dokręcaj kołnierzy zbyt mocno.
- Po instalacji należy odczekać co najmniej 30 sekund, trzymając osłonę ochronną i stojąc z boku.
- Nigdy nie rozpoczynaj pracy, gdy obrabiany przedmiot dotyka tarcze.
- Nie należy wywierać nadmiernego nacisku i dopuszczać do przegrzania.
3. Iskry, pył i opary
Pył ścierny może uszkodzić płuca i wywołać poważne choroby.
- Wszystkie procesy szlifowania na sucho muszą być wyposażone w system odsysania pyłu
- Stosuj respirator (co najmniej EN 149) nawet jeśli dostępny jest wyciąg laboratoryjny.
- Nie należy pracować z materiałami ściernymi w pobliżu materiałów łatwopalnych.
- Osłona ochronna powinna odprowadzać iskry z dala od operatora.
- Podczas wszystkich czynności obowiązkowe jest noszenie okularów ochronnych (co najmniej EN 166 klasa B).
4. Hałas
Długotrwałe narażenie na hałas powoduje nieodwracalną utratę słuchu.
- Podczas wszystkich prac wykonywanych ręcznie, niezależnie od poziomu hałasu, zaleca się stosowanie ochrony słuchu (EN 352).
- Nieprawidłowo dobrane tarczę może powodować nadmierny hałas – sprawdź zgodność
5. Wibracje
Wibracje wytwarzane przez narzędzia ręczne mogą wywołać zespół choroby wibracyjnej (mrowienie, drętwienie palców).
- Jeśli po 10 minutach pracy odczuwasz mrowienie lub drętwienie, jest to sygnał alarmowy.
- W warunkach zimowych efekt jest wzmocniony – utrzymuj dłonie w cieple, rozciągnij palce
- Stosuj nowoczesny sprzęt o niskim poziomie wibracji
- Nie ściskaj narzędzia i przedmiotu obrabianego zbyt mocno.
- Unikaj ciągłej pracy — rób przerwy
- Jeśli pojawią się objawy, należy skonsultować się z lekarzem.
Europejskie normy bezpieczeństwa
Należy używać wyłącznie narzędzi ściernych spełniających najwyższe standardy bezpieczeństwa:
| Standard | Typ produktu |
|---|---|
| EN 12413 | Tarcze ścierne bakelitowe (cięcie, szlifowanie) |
| EN 13236 | Materiały superścierne (diament) |
| EN 13743 | Materiały ścierne elastyczne (krążki fibrowe, krążki listkowe) |
Piktogramy bezpieczeństwa na narzędziach ściernych
Przed użyciem należy zawsze sprawdzić oznaczenia i piktogramy na tarczy:
| Piktogram | Wartość |
|---|---|
| Skrzyżowana ręka | Niedozwolone dla maszyn ręcznych |
| Krople wody | Niedozwolone do szlifowania na mokro |
| Szlifowanie twarzy | Niedozwolone do szlifowania twarzy |
| Uszkodzony krąg | Nie używaj uszkodzonego |
| Książka | Przeczytaj instrukcję |
| Okulary | Noś okulary ochronne. |
| Słuchawki | Stosuj ochronę słuchu. |
| Rękawice | Nosić rękawice ochronne. |
| Respirator | Noś respirator |
| Płyta pomocnicza | Stosować wyłącznie z podkładką |
Utylizacja narzędzi ściernych
- Zużyte i uszkodzone tarcze należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami.
- Pamiętaj: tarczę może być zanieczyszczone materiałem obrabianym
- Ważne: Uszkodz tarcze poddane recyklingowi, aby nie można ich było wyjąć ze śmietnika i ponownie wykorzystać.
Odpowiedzialność pracodawcy
Pracodawca jest zobowiązany do:
- Przeprowadź ocenę ryzyka dla każdego procesu ściernego
- Zapewnij pracownikom odpowiedni sprzęt ochronny
- Szkolenie personelu w zakresie bezpiecznych metod pracy
- Monitoruj stan sprzętu i narzędzi
Często zadawane pytania
Jakie są 5 głównych zagrożeń podczas pracy z materiałami ściernymi?
Pięć głównych zagrożeń to: kontakt z narzędziem ściernym podczas pracy z prędkością roboczą (skaleczenia, oparzenia), pęknięcie tarcze (odłamki o prędkości pocisku), iskry, pył i opary (uszkodzenie płuc), hałas (nieodwracalna utrata słuchu) oraz wibracje (zespół choroby wibracyjnej).
Jaki sprzęt ochronny jest wymagany podczas pracy z materiałami ściernymi?
Obowiązkowe: okulary ochronne z soczewkami zamkniętymi (EN 166 klasa B), rękawice ochronne (EN 388 kategoria 2), ochrona słuchu (EN 352). Zaleca się również stosowanie maski oddechowej (EN 149) podczas szlifowania na sucho. Obowiązkowe jest zawsze stosowanie osłony ochronnej na maszynie.
Jaki jest okres przydatności tarcz ściernych?
Zależy od rodzaju spoiwa: bakelitowe (żywiczne) – 3 lata, gumowe (wulkanizowane) – 5 lat, ceramiczne (szkliwione) – 10 lat. Po upływie terminu ważności tarczę nie może być używane, nawet jeśli wygląda na nieuszkodzone.
Co oznacza oznaczenie EN 12413 na tarczy?
EN 12413 to europejska norma bezpieczeństwa dla tarcz ściernych bakelitowych (do cięcia i szlifowania). Określa ona wymagania dotyczące wytrzymałości, wyważenia i oznakowania. Obecność tego oznakowania oznacza, że tarcza przeszła test na pękanie przy prędkości 1,5-krotnie większej od prędkości roboczej.
Czy potrzebujesz certyfikowanych materiałów ściernych?
NovoAbrasive to jedyny ukraiński producent z certyfikatem MPA Hannover. Tarcze cieszą się zaufaniem w ponad 35 krajach.